Wstępne wyniki plonowania odmian w doświadczeniach porejestrowych COBORU 2026
Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej udostępnił kolejny komplet danych z tegorocznych zbiorów. Wstępne wyniki plonowania odmian pszenicy, pszenżyta, żyta, jęczmienia ozimego oraz rzepaku ozimego, uzyskane w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO) oraz doświadczeń rozpoznawczych, pozwalają już dziś zorientować się, które odmiany najlepiej poradziły sobie w sezonie wegetacyjnym 2025/2026. To materiały o dużej wartości praktycznej – rolnicy planujący siewy jesienne znajdą w nich argumenty przy wyborze materiału siewnego na kolejny sezon.
Zboża ozime: pszenica, pszenżyto i żyto
W grupie pszenicy orkiszowej ozimej najwyższy plon w tegorocznym sezonie zanotowała odmiana Rokosz, osiągając 107% plonu wzorcowego, wyprzedzając SM Fides i SM Amalte (po 104%).
Zdecydowanie najliczniej reprezentowana jest pszenica zwyczajna ozima – w zestawieniu ujęto ponad 150 odmian. Na czoło rankingu z roku 2026 wysunęła się RGT Furiosa, uzyskując 104% plonu wzorca zarówno na przeciętnym, jak i wysokim poziomie agrotechniki. Blisko za nią uplasowały się Pontiform i SU Sputnik (po 103-104%) oraz RGT Intakt (102%). Wśród odmian ocenianych wyłącznie w ujęciu wieloletnim, wyróżniają się także LG Lugano, Bestia i WPB Kenora, przekraczające 104% plonu wzorcowego w trzyleciu 2024-2026. Warto zwrócić uwagę na kolumnę zimotrwałości – większość czołowych odmian otrzymała oceny w przedziale 3-5 w dziewięciostopniowej skali, co jest istotną informacją zwłaszcza dla gospodarstw z terenów o ostrzejszym klimacie.
W pszenżycie ozimym liderem sezonu została odmiana RGT Comebac z wynikiem 105% wzorca, a w ślad za nią uplasował się Provato (102%) oraz krajowa odmiana Comodoro (101%). Zestawienie objęło 54 doświadczenia, z których przeanalizowano 93% – wynik można więc uznać za wiarygodny już na obecnym etapie.
W przypadku żyta ozimego dane potwierdzają utrzymującą się od lat przewagę odmian mieszańcowych nad populacyjnymi. Wśród populacyjnych najlepiej plonowały Dańkowskie Alvaro i Dańkowskie Chantal (po 92% wzorca), jednak wszystkie odmiany mieszańcowe osiągnęły wyniki wyraźnie powyżej stu procent. Zdecydowanym liderem okazał się KWS Erebor – odmiana krótkosłoma – z plonem sięgającym 114% wzorca, a tuż za nią uplasowały się KWS Cursor, KWS Gilmor i KWS Igor (108-113%). Różnica kilkunastu punktów procentowych na korzyść hybryd to argument, który wielu producentów żyta bierze pod uwagę przy planowaniu siewu.
Jęczmień ozimy: doświadczenia porejestrowe i rozpoznawcze
W doświadczeniach porejestrowych jęczmienia ozimego, obejmujących odmiany wielorzędowe i dwurzędowe, na czoło wysunęła się nowa odmiana Flamingo z plonem 104% wzorca, a tuż za nią KWS Marillis i KWS Joris (po 103%). Wysokie wyniki osiągnęły również KWS Mysteris i Loretta (102-103%). W grupie odmian dwurzędowych pastewnych najlepiej wypadła Finezja (97% wzorca), a wśród browarnych jedyną liczniej badaną odmianą pozostaje Sonja. Warto podkreślić, że wyniki regionalne (tabela 2 raportu) pokazują spore zróżnicowanie plonowania między rejonami kraju – różnice sięgają nawet kilkunastu punktów procentowych dla tej samej odmiany, co potwierdza znaczenie doboru odmiany do lokalnych warunków glebowo-klimatycznych.
Odrębny raport z doświadczeń rozpoznawczych objął odmiany jęczmienia ozimego znajdujące się we Wspólnotowym katalogu odmian roślin rolniczych, lecz jeszcze niewpisane do polskiego Krajowego rejestru. Najlepszy wynik w tej grupie uzyskała odmiana KWS Tardis (95% wzorca w roku 2026), a spośród odmian wzorcowych najwyżej plonowała Loretta – 103% wzorca ustalonego dla trzyleciu. Dane te mają charakter poglądowy i, zgodnie z zastrzeżeniem COBORU, nie są przeznaczone do dalszego rozpowszechniania w formie komercyjnej.
Rzepak ozimy: sezon poniżej ubiegłorocznego poziomu
Najbardziej wymowną informacją z raportu porejestrowego dotyczącego rzepaku ozimego jest spadek plonowania w stosunku do roku poprzedniego. Średni plon nasion badanych odmian wyniósł w tym sezonie 40,8 dt z ha, czyli o 4,9 dt z ha (11%) mniej niż w 2025 roku – to sygnał, że warunki agrometeorologiczne mijającego sezonu wegetacyjnego były dla rzepaku wyraźnie mniej sprzyjające.
Mimo trudniejszego sezonu, różnice między odmianami populacyjnymi a mieszańcowymi pozostały znaczące. Wśród populacyjnych najlepiej wypadła odmiana Motto (97% wzorca), natomiast w grupie mieszańcowej zdecydowanymi liderami okazały się LID Croco (112%), DK Exiris (111%) oraz LID Aneto (111%). Warto zwrócić uwagę na odmiany odporne na kiłę kapusty (oznaczone jako „kk.”) – LID Croco łączy wysoki plon z tą cechą, co czyni ją interesującą propozycją dla gospodarstw z problemem tego patogenu w płodozmianie.
Uzupełnieniem jest raport z doświadczeń rozpoznawczych, w którym testowano odmiany z katalogu wspólnotowego jeszcze niezarejestrowane w Polsce. W grupie mieszańcowej najwyższy plon uzyskała Hemma – 113% wzorca, a wśród populacyjnych najlepiej wypadła Wally (97%). Doświadczenia te obejmowały w tym sezonie jedynie dziewięć poletek, z czego jedno zostało zdyskwalifikowane w trakcie wegetacji, dlatego wyniki należy traktować jako wstępny sygnał, wymagający potwierdzenia w kolejnych latach badań.
Dane wstępne, ale przydatne już teraz
We wszystkich pięciu publikacjach COBORU podkreśla, że prezentowane wyniki mają charakter wstępny – część doświadczeń nie została jeszcze w pełni zweryfikowana, a ostateczne dane, uzupełnione o inne cechy rolnicze i użytkowe odmian, ukażą się w późniejszym terminie w serii wydawniczej „Wyniki porejestrowych doświadczeń odmianowych”. Niemniej już na tym etapie materiały dają rzetelny obraz tegorocznego sezonu i stanowią cenne źródło informacji przy podejmowaniu decyzji o doborze odmian do jesiennych siewów.
Pełną treść raportów, zawierającą szczegółowe zestawienia dla wszystkich badanych odmian oraz wyniki w podziale na sześć rejonów kraju, można pobrać bezpośrednio ze strony COBORU:
Źródło danych: Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU), Słupia Wielka, 2026.